Alergiczny nieżyt nosa (ANN) – jak rozpoznać i leczyć

Alergiczny nieżyt nosa to stan zapalny błon śluzowych nosa i zatok. Taką reakcję wywołują przeciwciała – immunoglobuliny E (IgE), wytwarzane przez organizm przeciwko uczulającym go alergenom.1-3 Zazwyczaj rozwija się dopiero po kilku latach kontaktu z alergenem.3 Raczej nie występuje u dzieci poniżej 2. roku życia.3

Porównanie objawów alergicznego nieżytu nosa u dziecka i dorosłego5

  Typowe objawy u dziecka Typowe objawy u dorosłego
Podobieństwa
  • Wodnisty katar, czyli tzw. cieknący nos
  • Swędzenie i zaczerwienie nosa
  • Ataki kichania, zwłaszcza seriami
  • Zapalenie spojówek
  • Kaszel
  • Uczucie duszności
  • Zaburzenia snu
  • Chrapanie
  • Oddychanie ustami i uczucie suchości w gardle
Różnice
  • Zespół alergii jamy ustnej
  • Częste infekcje
  • Chrząkanie
  • Utrata apetytu
  • Wady zgryzu (np. zęby rosnące krzywo)
  • Niedosłuch
  • Trudności w nauce
  • Problemy z komunikacją z rówieśnikami
  • Uczucie smutku, wycofanie
  • Blokada i niedrożność nosa
  • Swędzenie gardła i/lub uszu
  • Ból i drapanie w gardle
  • Zaburzenia węchu
  • Możliwe zaburzenia smaku
  • Spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła
  • Chrypa
  • Ból głowy i/lub twarzoczaszki
  • Obniżenie produktywności i wydajności w pracy
  • Przewlekłe zmęczenie i uczucie senności
  • Uczucie rozdrażnienia, nawet depresja
  • Obniżenie jakości życia
an outline of a cloud

Jak klasyfikować objawy alergicznego nieżytu nosa 1-4,6

Z uwagi na czas utrzymywania się objawów:

  • okresowy – dolegliwości występują rzadziej niż przez 4 dni w tygodniu i krócej niż przez 4 kolejne tygodnie,
  • przewlekły – objawy są obecne ponad 4 dni w tygodniu i dłużej niż przez 4 kolejne tygodnie.
Dwie kobiety zdmuchują dmuchawce na łące

Pod względem nasilenia dolegliwości:

  • od umiarkowanego do ciężkiego ANN – gdy występuje co najmniej jeden z poniższych objawów:
    • zaburzenia snu (problemy z zasypianiem, budzenie się w nocy, chrapanie),
    • trudności w nauce i/lub pracy (m.in. związane z zaburzoną koncentracją, czy łzawieniem oczu),
    • utrudnione wykonywanie nawet zwykłych, codziennych czynności i prac domowych, nie można też w pełni zrelaksować się i odpocząć,
    • obecność objawów uciążliwych (np. blokada nosa, napady kichania całymi seriami).
  • łagodny – nie jest obecny żaden z objawów typowych dla postaci od umiarkowanej do ciężkiej.

Ze względu na długość występowania dolegliwości:

  • całoroczny – gdy przez cały czas, czyli 12 miesięcy w roku, masz kontakt z alergenami, np. roztoczami kurzu domowego,
  • sezonowy – objawy powtarzają się cyklicznie w określonych miesiącach, gdy kwitną rośliny, na które masz uczulenie,
  • okresowy – oznaki alergii miewasz tylko wtedy, kiedy stykasz się z alergenami, np. sierścią kotów.
Outlined lightbulb with rays of light

Pamiętaj!

Alergiczny nieżyt nosa nieleczony lub leczony nieskutecznie może prowadzić do zmian w nosie i utraty jego funkcji fizjologicznych, takich jak nawilżanie, ogrzewanie i oczyszczanie wdychanego powietrza. Poza tym może zwiększać ryzyko powikłań, m.in. zapalenia zatok i ucha środkowego, czy rozwoju polipów w nosie.2

an outline of a cloud

Alergiczny nieżyt nosa to poważny problem:

  • Dotyczy aż 10-30% dorosłych i nawet 40% dzieci.4
  • Negatywnie wpływa na sen, funkcje poznawcze, nastrój.7
  • Sprzyja rozwojowi astmy (10-40% osób z ANN równocześnie choruje na astmę oskrzelową).2
  • Pogarsza jakość życia, a u dzieci i młodzieży powoduje gorsze wyniki w nauce.2,7
  • Cierpiący na ANN są mniej sprawni w pracy – wydajność pogorsza się nawet o 35,9%, chociaż w niewielkim stopniu (zaledwie o ok. 3,6%) rośnie ich nieobecność w pracy z powodu ANN.7
an outline of a cloud

Z pozoru błahy katar, a jakie spore koszty…

  • 2,5% wszystkich wizyt u lekarzy specjalistów rocznie,
  • 2 miliony straconych dni w szkole rocznie,
  • 6 milionów straconych dni pracy rocznie,
  • 28 milionów nieefektywnych dni pracy rocznie,
  • W USA blisko 2,4 biliona USD rocznie wydawanych jest na leki na receptę i OTC a 1,1 biliona USD to koszty wizyt u klinicystów związane z leczeniem ANN (dane z 2000 r.).3
an outline of a cloud

Jak leczyć alergiczny nieżyt nosa?

Lekarz dobiera leki „na miarę” – ich rodzaj zależy od tego, jak często miewasz ataki alergii i jak ciężkie i dokuczliwe są objawy, oraz w jakim wieku jesteś i czy jeszcze na coś chorujesz.8 Skonsultuj je ze swoim lekarzem. Leczenie jest optymalne, kiedy ma wysoką skuteczność, a zminimalizowane są działania niepożądane (zwłaszcza u dzieci). Ważne są też preferencje chorego, czyli jaką postać leku wolisz – tabletki, a może syrop? Nie bez znaczenia jest cena.2 Pamiętaj, żeby wszystko to powiedzieć swojemu lekarzowi, a następnie przestrzegać jego zaleceń dotyczących terapii. Kiedy alergiczny nieżyt nosa utrzymasz w ryzach lub znacznie złagodzisz jego objawy, Twoja jakość życia szybko się poprawi i równocześnie unikniesz dodatkowych komplikacji zdrowotnych. Znaczenie ma bowiem profilaktyka powikłań i chorób współistniejących.2

Niezależnie od postaci ANN wskazane są:

  • odpowiednia edukacja (czyli zwiększanie Twojej świadomości na temat choroby),
  • unikanie ekspozycji na alergeny,
  • płukanie jam nosa z użyciem roztworów soli izo- i hipertonicznej,
  • a jeśli współwystępują to także leczenie zapalenia spojówek i/lub przy niedrożności nosa stosowanie doraźnych leków obkurczających naczynia błony śluzowej nosa.2
an outline of a cloud
Outlined lightbulb with rays of light

Pamiętaj!

Leczenie alergicznego nieżytu nosa u dzieci odbywa się pod kontrolą lekarza i wymaga szczególnej troski i czujności.

an outline of a cloud

Co radzą specjaliści?

Specjalista najczęściej wybiera jedną z 3 opcji terapeutycznych:

  1. Doustne lub donosowe leki przeciwhistaminowe
  2. Donosowe glikokortykosteroidy
  3. Donosowy glikokortykosteroid podawany jednocześnie z lekiem przeciwhistaminowym, plus dodatkowo lekarz może jeszcze przepisać lek przeciwleukotrienowy.5

W zależności od postaci ANN Twój lekarz dobierze odpowiedni schemat leczenia.2 Claritine® Allergy i Claritine® Active należą do grupy leków przeciwhistaminowych II generacji.8-10 Doustne leki przeciwhistaminowe II generacji, zgodnie z algorytmem leczenia ANN, mogą być stosowane we wszystkich postaciach ANN.2

Opakowanie Claritine Allergy i Claritine Active
an outline of a cloud

Referencje:

  1. Świerczyńska-Krępa M. Alergiczny nieżyt nosa. Medycyna Praktyczna Alergie, https://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/choroby/
    57586,alergiczny-niezyt-nosa
    (dostęp: 2018.04.20).
  2. Samoliński B. i wsp. (red.) Zasady postępowania w alergicznym nieżycie nosa. Wytyczne Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce. Wydawnictwo AKIS, Łódź 2012.
  3. deShazo R.D., Kemp S.F. Allergic rhinitis: Clinical manifestations, epidemiology, and diagnosis. In: Feldweg AM (ed.), UpToDate, https://www.uptodate.com/contents/allergic-rhinitis-clinical-manifestations-epidemiology-and-diagnosis?search=Allergic%20rhinitis:%20Clinical%20
    manifestations,%20epidemiology,%20and%20diagnosis&
    source=search_result&selectedTitle=1~150&
    usage_type=default&display_rank=1
    (dostęp: 2018.04.20).
  4. Peden D. An overview of rhinitis. In: Feldweg A.M. (ed.), UpToDate, https://www.uptodate.com/contents/an-overview-of-rhinitis#! (dostęp: 2018.04.20).
  5. Arcimowicz M. Alergiczny nieżyt nosa. Leczenie ze szczególnym uwzględnieniem leków przeciwhistaminowych. Analiza przypadków dzieci i dorosłych. Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2017. Monografia wydana przy wsparciu firmy Bayer Sp. z o.o.
  6. Bousquet J. et al. Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma (ARIA) 2008. Allergy 2008; 63(Suppl 86): 8-160.
  7. Vandenplas O. et al. Impact of Rhinitis on Work Productivity: A Systematic Review. J Allergy Clin Immunol Pract 2017; 7, doi: 10.1016/j.jaip.2017.09.002.
  8. deShazo R.D., Kemp S.F. Pharmacotherapy of allergic rhintis. In: Feldweg A.M. (ed.), UpToDate, https://www.uptodate.com/contents/pharmacotherapy-of-allergic-rhinitis?search=Pharmacotherapy%20of%20allergic%20rhinitis&
    source=search_result&selectedTitle=1~150&
    usage_type=default&display_rank=1
    (dostęp: 2018.04.20).
  9. Aktualna ChPL Claritine 1 mg/ml syrop.
  10. Aktualna ChPL Claritine Active 5 mg + 120 mg, tabletki o przedłużonym działaniu.
  11. Claritine, Bezpłatna apliakcja mobilna – prognoza pylenia, https://www.claritine.pl/pl/prognoza-dla-alergikow/bezplatna-aplikacja-mobilna/ (dostęp: 2018.04.20).
  12. Dane nt. opinii konsumentów dostępne w sklepie Google Play (dostęp: 2018.04.20).

SPRAWDŹ PRODUKTY CLARITINE®

Opakowanie 7 tabletek na alergię Claritine Allergy

Claritine® Allergy

Łagodzi uciążliwe objawy alergii - przez 24 godziny na dobę. Bez uczucia senności!1

Opakowanie 6 tabletek na alergię Claritine Active

Claritine® Active

Zatkany nos, kichanie i katar? Weź Claritine® Active, która przyniesie ulgę w objawach alergii bez uczucia senności.1

Opakowanie syropu na alergię Claritine Allergy

Claritine® Allergy syrop

Syrop Claritine® Allergy bez cukru o smaku winogronowym zwalcza objawy alergii u Twojego dziecka przez cały dzień.


*W zalecanych dawkach loratadyna nie wykazuje działania sedatywnego u większości populacji (częstość występowania: 1,2%)

Przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki dołączonej do opakowania bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.