Pokrzywka – jak ją rozpoznać i leczyć

1. Jaki obraz pokrzywki przekazują dane statystyczne?

  • Na świecie: u około 15-20% populacji stwierdza się pokrzywkę.1
  • W Europie: przewlekła pokrzywka występuje u 8-10% ludzi.1
  • W Polsce (dane opublikowane w 2018 roku!): 11,2% ankietowanych
    przynajmniej raz w życiu miało pokrzywkę.1

Czy wiesz, że: u kobiet pokrzywka zdarza się nawet dwukrotnie częściej niż u mężczyzn?1

2. Czym jest pokrzywka?

  • Swoją nazwę zawdzięcza pokrzywie, której dotknięcie pozostawia na skórze swędzące oparzenia. Podobnie pokrzywka to swędzące, często także piekące bąble (tzw. pokrzywkowe) z rumieniem i opuchlizną wokół nich lub obrzękiem naczynioruchowym, jeśli puchną tkanki położone głębiej pod skórą (czasami oba rodzaje obrzęków występują jednocześnie).2-3

3. Jak wygląda pokrzywka

Zwróć uwagę na dwie charakterystyczne zmiany skórne:

  • Bąbel pokrzywkowy to:2
    1. opuchnięty pęcherzyk różnej wielkości, zazwyczaj otoczony widocznym zaczerwienieniem,
    2. swędzący, czasami nawet pieczący,
    3. nietrwały, bo znika w ciągu od 30 minut do 24 godzin – po tym czasie skóra odzyskuje normalny wygląd.
  • Obrzęk naczynioruchowy to:2
    1. pojawiający się nagle, wyraźnie widoczny obrzęk głębszych warstw skóry właściwej i tkanki podskórnej lub błon śluzowych, z rumieniem lub zmianą kolorytu skóry wokół,
    2. czasami bolesny, rzadko swędzący,
    3. utrzymujący się dłużej niż bąbel pokrzywkowy, bo zmniejsza się lub zanika w ciągu 72 godzin.

4. Pokrzywka – przykra, uciążliwa dolegliwość.

  • Dotknięte nią osoby odczuwają pogorszenie jakości życia – większe, im ciężej chorują. Tracą ochotę na realizowanie pasji czy seks, unikają spotkań z przyjaciółmi, słabną też ich relacje z najbliższymi. Wnioski te wyciągnięto zarówno z obiektywnej obserwacji życia pacjentów z pokrzywką, jak i analizy ich samopoczucia.2,7
  • Ocena stanu zdrowia i subiektywna satysfakcja z życia osób z pokrzywką jest niższa niż tych, którym doskwiera alergia układu oddechowego. Objawy pokrzywki negatywnie wpływają na codzienne funkcjonowanie fizyczne i emocjonalne, a w sposób pośredni również na niższą jakość życia.8

5. Ostra czy przewlekła – graniczne 6 tygodni*:

  • jeśli objawy ustępują przed upływem 6 tygodni od ich pojawienia się, pokrzywka ma charakter ostry,
  • jeśli zmiany utrzymują się dłużej niż 6 tygodni, stwierdza się pokrzywkę przewlekłą.2

*Według aktualnych wytycznych towarzystw naukowych (EEACI/GA2LEN/EDF/WAO, 2017) 6 tygodni stanowi punkt odcięcia w rozróżnieniu pokrzywki ostrej od przewlekłej.

6. Kiedy pokrzywkę określa się jako idiopatyczną?

  • Szacuje się, że w 75% przypadków pokrzywki przewlekłej nie można jednoznacznie zidentyfikować przyczyny. Jeśli nie wiadomo, co powoduje pojawienie się swędzących bąbli na skórze, mówimy o tzw. idiopatycznej postaci pokrzywki.5-6
  • U około 1% populacji amerykańskiej występuje przewlekła pokrzywka idiopatyczna i wydaje się, że podobny odsetek można zaobserwować w innych miejscach na świecie.5

7. Klasyfikacja pokrzywki2,6,9

8. Co może zaostrzać objawy pokrzywki przewlekłej?4

  • niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, naproksen, kwas acetylosalicylowy)
  • czynniki środowiskowe: temperatura (ciepło, zimno), promieniowanie słoneczne
  • zbyt ciasne lub uciskające skórę ubranie
  • alkohol
  • narkotyki
  • stres (emocjonalny i fizyczny), również kłopoty ze snem
  • różne infekcje
  • menstruacja lub czas tuż przed i tuż po miesiączce (tzw. okołomenstruacyjny)
  • nieregularne stosowanie leków przeciwhistaminowych

Pamiętaj! Stałe i regularne przyjmowanie leków przeciwhistaminowych, zgodnie z zaleceniami lekarza, jest najskuteczniejszą metodą tłumienia objawów pokrzywki przewlekłej (niewłaściwe stosowanie leków może sprawić, że utracisz kontrolę nad chorobą!).4

9. Jak leczyć pokrzywkę przewlekłą?

Leczenie pokrzywki przewlekłej powinno odbywać się pod kontrolą lekarza , który odpowiednio dobierze schemat leczenia. Pierwszą linię leczenia stanowią leki przeciwhistaminowe II generacji, do których należą Claritine® Allergy i Claritine® Active. Lekarz w zależności od etapu leczenia może również zalecić stosowanie innych leków, dostępnych wyłącznie na receptę.2.10-12

Claritine Allergy 24 Claritine Active 12

10. Pokrzywka, jako objaw alergii krzyżowej.

Pokrzywkę mogą wywołać alergeny wziewne i kontaktowe (tj. pyłki roślin, sierść zwierząt, kurz) oraz pokarmy i dodatki do pokarmów (u dorosłych zwykle są to: orzechy ziemne i laskowe, ryby i skorupiaki; a u dzieci: jajo kurze, mleko krowie, pszenica, soja, orzechy ziemne i laskowe).13


O reakcji krzyżowej mówimy, gdy jeden konkretny rodzaj przeciwciał IgE reaguje z dwoma różnymi alergenami.14 Wtedy osoba uczulona na dany alergen (np. pyłek brzozy) ma objawy uczulenia również po kontakcie z innym alergenem (np. jabłkiem). A wszystkiemu winne są białka o podobnej budowie chemicznej, obecne w różnych alergenach, zarówno pyłkach roślin, jak i pokarmach. Jeśli nasze przeciwciała się „pogubią” będą atakować wszystkie podobne do siebie białka, tzw. homologi. Wówczas objawy uczulenia wystąpią jednocześnie, jako reakcja na alergeny pokarmowe, wziewne i kontaktowe.

Wiele pokarmów zawiera homologi białek, których obecność może potencjalnie prowadzić do reakcji krzyżowej.12 Właśnie takie alergie krzyżowe o podłożu IgE-zależnym mogą dawać o sobie znać pokrzywką i obrzękiem naczynioruchowym.15 W każdym przypadku rozpoznanie reakcji krzyżowej wymaga indywidualnej oceny – każdy alergik może reagować inaczej. Konieczna jest również skrupulatna obserwacja swojego organizmu, by potem wszystkie spostrzeżenia można było skonsultować z lekarzem alergologiem lub laryngologiem.14,15 

11. Nieoceniona darmowa pomoc dla alergików – Aplikacja Prognoza Pylenia Claritine Allergy

Skorzystaj z bezpłatnej aplikacji mobilnej Prognoza Pylenia Claritine® Allergy która na bieżąco pozwoli Ci sprawdzać prognozę pylenia (informacje o stężeniu poszczególnych alergenów w powietrzu) i prognozę pogody na najbliższy tydzień na terenie całej Polski Aplikacja Prognoza Pylenia Claritine® Allergy jest bezpłatna i możesz ją pobrać z: Google Play i App Store.16

Nie daj się pokonać pyłkom, bądź zawsze krok przed nimi z aplikacją Claritine® Allergy Prognoza Pylenia!

L.PL.MKT.06.2018.6562

Referencje:

1. Raciborski F. iwsp. Epidemiology of Urticaria in Poland – nationally representative survey results. Postepy Dermatol Alergol 2018; 35(1): 67–73.
2. Zuberbier T. et al. The EAACI/GA2LEN/EDF/WAO Guideline for the Definition, Classification, Diagnosis and Management of Urticaria. The 2017 Revision and Update. Allergy 2018; 15, doi: 10.1111/all. 13397.
3. Jenerowicz D., Polańska A. Pokrzywka u dzieci. Medycyna Praktyczna Pediatria, https://pediatria.mp.pl/choroby/skora/62308,pokrzywka-u-dzieci (dostęp: 2018.04.19).
4. Saini S. Chronic Urticaria: Clinical manifestation, diagnosis, pathogenesis, and natural history. In: Feldweg AM (ed.), UpToDate, https://www.uptodate.com/contents/chronic-urticaria-clinical-manifestations-diagnosis-pathogenesis-and-natural-history?search=Chronic%20urticaria:%20Clinical%20manifestations,%20diagnosis,%20pathogenesis,%20and%20natural%20history&source=search_result&selectedTitle=1~60&usage_type=default&display_rank=1 (dostęp: 2018.04.19).
5. Deng J. et al. Interventions for chronic idiopathic urticaria excluding antihistamines. Cochrane Database of Systematic Reviews 2014; 1. Art. No. CD010944
6. Greaves M.W. Pathology and classification of urticaria. Immunol Allergy Clin North Am 2014; 34(1): 1–9.
7. Maurer M. et al. The burden of chronic spontaneous urticaria is substantial: Real-world evidence from ASSURE-CSU. Allergy 2017; 72(12): 2005–2016.
8. Baiardini I. et al. Quality of life and patients’ satisfaction in chronic urticaria and respiratory allergy. Allergy 2003; 58(7): 621–623.
9. Moolani Y. et al. Advances in Understanding and Managing Chronic Urticaria. F1000Res. 2016; 5:177.
10. Aktualna ChPL Claritine 1 mg/ml syrop.
11. Aktualna ChPL Claritine Active 5 mg + 120 mg, tabletki o przedłużonym działaniu.
12. deShazo R.D., Kemp S.F. Pharmacotherapy of allergic rhintis. In: Feldweg AM (ed.), UpToDate, https://www.uptodate.com/contents/pharmacotherapy-of-allergic-rhinitis?search=Pharmacotherapy%20of%20allergic%20rhinitis&source=search_result&selectedTitle=1~150&usage_type=default&display_rank=1 (dostęp: 2018.04.20).
13. Świerczyńska-Krępa M. Pokrzywka. Medycyna Praktyczna Alergie, https://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/choroby/58880,pokrzywka (dostęp: 2018.04.20).
14. Rapiejko P. Reakcje krzyżowe u chorych z uczuleniem na alergeny pyłku roślin. Medycyna Praktyczna Alergie, https://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/alergeny/wziewne/62825,reakcje-krzyzowe-u-chorych-z-uczuleniem-na-alergeny-pylku-roslin (dostęp: 2018.04.20).
15. Sicherer S.H. Overview of clinical features and cross-reactivity. In: TePas E (ed.), UpToDate, https://www.uptodate.com/contents/chronic-urticaria-clinical-manifestations-diagnosis- https://www.uptodate.com/contents/food-allergens-overview-of-clinical-features-and-cross-reactivity?search=Food%20allergens:%20Overview%20of%20clinical%20features%20and%20cross-reactivity&source=search_result&selectedTitle=1~150&usage_type=default&display_rank=1 (dostęp: 2018.04.20).
16. Claritine, Bezpłatna aplikacja mobilna – prognoza pylenia, https://www.claritine.pl/pl/prognoza-dla-alergikow/bezplatna-aplikacja-mobilna/ (dostęp: 2018.04.20).